Musicema Awards جشن سالانه موسیقی ما
موسیقی مقامی ریشه در خاک، شاخه در باد
موسیقی ما - موسیقی مقامی در خراسان وامدار کسانی است که در گذشته های دور به فراخور وقایع و آداب و سنت هایشان، سازی ساخته، آهنگی نواخته و شعری خوانده اند، آن نغمه ها و آوازه ها نسل به نسل ادامه یافته تا امروز که آوای خوش آن در گوشه و کنار این دیار شنیده می شود.
آوازه هنر سرپنجه های نوازندگان و آوای خوانندگان موسیقی ریشه دار و کهن این سرزمین به خارج از مرزها رفته و جهانی شده است، بطوریکه استادانی چون غلامعلی پورعطایی، عثمان محمدپرست، قربان سلیمانی سفیران موسیقی مقامی خراسان در جهان شدند.
موسیقی نواحی یا مقامی گونه ‌ای از موسیقی است که به نغمه‌ ها و سازها و نواهای مناطق و نواحی ایران مربوط می شود و پژوهشگران نام های مختلف از جمله فولکلور بر آن گذاشته اند.
با این حال شرح حال کنونی موسیقی مقامی در خراسان، حال همان درختان در باد است و با اینکه ریشه دار است اما در برابر هجمه ها یا بی توجهی ها سرگردان شده و هنوز به انسجام در آموزش و اجرا نرسیده است.
یکی از فعالان موسیقی و رئیس انجمن موسیقی خراسان رضوی در این باره گفت: سابقه موسیقی مقامی در خراسان به اندازه تاریخ این سرزمین است که با دوتار و آواز درآمیخته و هر کس به فراخور استعداد و خلاقیتی که داشته به آن چیزی افزوده است.
مجتبی قیطاقی افزود: آنان که موسیقی مقامی می دانسته یا می دانند، به فراخور توان خود تلاشی در جهت آموزش این نوع موسیقی انجام داده یا شاگردانی تربیت کرده اند و هر کس تلاش بیشتری نموده به موفقیت بیشتری دست یافته است.
وی اظهار داشت: سازمان های فرهنگی و هنری در حمایت از هنر نقش مهمی ایفا می کنند و با تربیت هنرمندان و انسجام در کارها، به هنر جهت می دهند اما اینکه برای ذره ذره هنر تعیین تکلیف می کنند گاهی از سر تخصص و گاهی غیر تخصصی است.
رئیس انجمن موسیقی خراسان رضوی گفت: با این حال نهادهای فرهنگی و هنری در شرایط مختلف، حمایت هایی از هنرمندان موسیقی داشته اند اما برای جهت گیری این حمایت و کارساز بودن آنها نیاز به بحث و واکاوی است.
قیطاقی افزود: آموزش موسیقی مقامی در استان، منسجم و سیستماتیک نیست و با اینکه صحبت از آموزش برای موسیقی مقامی از سوی مسئولان انجام می شود اما هنوز آموزش ها منظم و یکپارچه نیست.
وی ادامه داد: حمایت از موسیقی مقامی یا نواحی در خراسان که هنری ریشه دار است، مساله جدی و یک مطالبه عمومی است، هر فردی چه حقیقی یا حقوقی که بتواند برای دوام موسیقی مقامی حرکتی انجام دهد، مطلوب است.
وی اظهار داشت: راه من به عنوان فعال موسیقی همان راه پیشینیان این سرزمین است، راهی که متعلق به غریبه ها نیست.
رئیس انجمن موسیقی خراسان رضوی گفت: بیش از 16 هزار فعال موسیقی در رشته های مختلف در این استان شناسایی شده است که نیاز به آموزش برای اجرای موسیقی خوب و فاخر دارند.
قیطاقی افزود: موسیقی مقامی که در خراسان ریشه دار است باید به صورت جدی و علمی به آن پرداخته شده و دوام یابد، یکی از مهمترین برنامه های این انجمن بهبود وضعیت آموزش و ساماندهی موسیقی آسیب دیده در استان است.
رئیس گروه هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی نیز گفت: موسیقی سنتی متفاوت از موسیقی مقامی است چرا که ریشه دارتر و قدیمی تر است.
جواد روشندل افزود: نوا و شعر موسیقی مقامی در هم پیوندی با شغل و پیشه مردم، آداب و رسوم مناطق یا آیین های مختلف متناسب هر قوم و قبیله شکل گرفته و سینه به سینه به نسل امروز منتقل شده است.
وی در تشریح تفاوت بین موسیقی محلی و موسیقی مقامی اظهار داشت: موسیقی مقامی با قصه های محلی عجین است که در مقام داستان یا سرگذشت یک اسطوره یا فردی خاص همراه با آیین ها و گویش و لهجه آن منطقه برمی آید.
روشندل گفت: از دیدگاه دیگر موسیقی مقامی، نوعی موسیقی است که با فریادخوانی های چوپان ها یا صاحبان پیشه های مختلف در روستا و عشایر شکل گرفته و با آداب و رسوم آن منطقه آمیخته شده است.
وی ادامه داد: در موسیقی محلی، گویش یا لهجه ای وجود ندارد و خوانندگان یا نوازندگان آن از سازهای محلی و اشعار شاعران بنام کشور مانند سعدی و حافظ بهره می گیرند، در این نوع می توان 'شهرام ناظری' یا 'کیوان ساکت' از خراسان رضوی را از چهره های بنام آن دانست.
وی افزود: موسیقی مقامی در نقاط مختلف خراسان ویژگی های متنوعی پیدا کرده است، بین موسیقی مقامی در تربت جام، کاشمر، قوچان، درگز اشتراکاتی وجود دارد و این نوع موسیقی مانند رشته پزشکی است که تخصص های مختلف در آن جای گرفته است.
رئیس گروه هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی گفت: طی دو سال گذشته چهار نفر از پیشکسوتان موسیقی مقامی در استان شامل حسینعلی پروانه، غلام محمد احسانی، محمد عزیزی زاده و مراد علی سالار احمدی به رحمت خدا رفتند.
وی افزود: تعداد پیشکسوتان موسیقی مقامی در خراسان رضوی به بیش از 80 نفر می رسد که هر کدام صاحب سبک و آواز هستند.
وی اظهار داشت: موسیقی شمال با جنوب خراسان تفاوت هایی دارد اما هم اکنون بحث در مورد موسیقی مقامی یا نواحی در خراسان رضوی است که در شهرستان های قوچان، تربت جام، خواف، درگز و کاشمر گستردگی بیشتری دارد.
روشندل با بیان اینکه پژوهشگران موسیقی خراسان را در دو بخش شمال و جنوب این منطقه بررسی می کنند، گفت: این تقسیم بندی در عرصه موسیقی بیشتر به دلیل فرهنگ خاص مردم خراسان است که سبب شده تغییرات محسوسی در نوع زندگی آنان بوجود آید.
رئیس گروه هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی افزود: یکی از طلایه داران موسیقی مقامی خراسان را می توان مرحوم 'قربان سلیمانی' در قوچان دانست که استادی یگانه بود و نشان درجه یک هنری معادل دکتری را از طریق شورای ارزشیابی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به دست آورد.
وی اظهار داشت: فرزندان مرحوم سلیمانی راه او را ادامه دادند، همچنین فرزندان سایر نوازندگان موسیقی مقامی در نقاط دیگر استان ادامه دهندگان راه پدران خود هستند و همانطور که موسیقی از قرنها قبل تا به امروز سینه به سینه منتقل شده همچنان راه خود را ادامه خواهد داد.
وی گفت: با این حال با پیشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی 12 مکتبخانه ویژه موسیقی مقامی یا نواحی در استان راه اندازی شده است که صرفا به این موسیقی می پردازد اما از آنجا که تقاضاهایی از شهرستان ها برای یادگیری این نوع موسیقی وجود داشته در پی راه اندازی آموزشگاه های آزاد در استان هستیم.
رئیس گروه هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی افزود: نوازندگان و خوانندگان موسیقی مقامی استان در برنامه های مختلف حضور می یابند بطوریکه سال گذشته 70 برنامه موسیقی در استان متعلق به قابلیت های درون استانی و هنرمندان موسیقی مقامی بود که در نوروزگاه ها، سفره خانه های سنتی، سالن ها و سایر فضاهای سرپوشیده اجرا شد.
امید است با همت هنرمندان موسیقی مقامی و حمایت حمایتگران بتوان این هنر ریشه دار خراسان را قوام و داوم بخشید که این مهم نیاز به برنامه ریزی هدفمند و همراهی و همدلی دارد.
منبع: 
خبرگزاری ایرنا
تاریخ انتشار : سه شنبه 17 اردیبهشت 1398 - 01:34

افزودن یک دیدگاه جدید

محتوای این فیلد خصوصی است و به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.

Plain text

  • هیچ تگ HTML ی مجاز نیست.
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.